Tevreden dement.

Dementie Verpleeghuis
Kunstwerkje van brood.

Dementie hoeft niet verschrikkelijk uit te pakken. Dat zie ik in het verpleeghuis.

Er is de stokoude dame in vrolijke bloemetjesjurken, die altijd aan haar eigen tafeltje zit. In opperste tevredenheid. Dat andere bewoners of het personeel zich aan haar ergeren, ontgaat haar grotendeels.

Ze rust namelijk niet voor ze krijgt wat ze in haar hoofd heeft. Dan roept ze hard en vaak. Maar als  haar lauwwarme melk en ‘chocoladekorreltjes’ eenmaal op tafel staan, en ze haar gang mag gaan, hoor je haar niet meer.

Dat anderen haar onsmakelijk vinden eten, (waar ik maar niet over uitweid) is voor haar van geen belang. Ze merkt het niet eens.

En ze neemt de tijd. Met twee boterhammen is ze zo een halfuur verder.

Met haar zangerige kraakstem roept ze dat ze zelf de korstjes van haar brood snijdt. ‘Dan hoeven jullie het niet te doen.’ Haar hoofd wiebelt tevreden.

De boterhammen ontdoet ze eerst van korstjes. Dan bebotert ze ze dik, strooit er aandachtig hagelslag overheen, snijdt het in stukken, rangschikt die stukjes op de rand van haar bord en eet ze in een volgorde waarvan alleen zij de logica kent.

Dan is ze klaar voor het laatste klusje. Elke dag weer, in opperste concentratie, maakt ze van de overgebleven broodkorsten een kunstwerkje.

Hehe. Het werk is weer gedaan. Tijd voor een kopje koffie. Met anderhalf klontje suiker en een héél klein beetje melk.

Ben je soms een jood? Over racisme in verpleeghuis.

verpleeghuis tekening omhelzing Heleen NieleIedereen is dol op John. Hij woont al jaren in het verpleeghuis waar ik werk als woonondersteuner. Na een hersenbloeding is hij in een permanent spasme blijven hangen. Zijn nek staat recht naar voren waardoor zijn hoofd naar beneden hangt. Articuleren lukt niet meer. Zijn handen zijn verkrampt en zelf eten is bijna onmogelijk, al doet hij geregeld zijn best een stukje brood aan zijn vork te prikken. Als je hem zo ziet ben je geneigd te denken dat hij geestelijk niets meer waard is. Onterecht. Hij geniet als hij aandacht krijgt en lacht om grapjes. En hij is niet gek. Hij begrijpt alles wat je zegt. Lees verder Ben je soms een jood? Over racisme in verpleeghuis.

Pesten in het verpleeghuis

IMG_5720Mevrouw P. loopt nog kwiek rond en ziet er verzorgd uit. We wisselen de hele tijd zinnetjes uit als: ‘goed hoor meid,’ ‘nee, ik laat me niet op de kop zitten, en ‘geniet ervan’. Bij sommige mensen verdwijnt de inhoud uit de woorden en blijft alleen de vorm over. Lege zinnetjes met geen andere bedoeling dan een vriendelijk lijntje te leggen.

Dan komt er een mevrouw E. binnen in een rolstoel. Een bedeesde vrouw met heldere ogen en hersenen. Mevrouw P. lijkt iets te sissen en ziet er opeens onvriendelijk uit. Of verbeeld ik het me nou? Ik vergeet het. Lees verder Pesten in het verpleeghuis

Woonondersteuner: drukke moeder zet kinderen voor de tv?

Als niemand tijd heeft om met de bewoners bezig te zijn, gaat de tv aan. André Rieu is favoriet
Als niemand tijd heeft om met de bewoners bezig te zijn, gaat de tv aan. André Rieu is favoriet

Bezuiniging en reorganisatie in de zorg (deel 2)

Iedereen weet dat er bezuinigd wordt in de zorg. Ook in het huis waar ik werk. So far so good (nou ja). Ik neem u terug naar de periode oktober -december 2015.

De overkoepelende organisatie had jaren gewerkt aan een reorganisatieplan. Nu begonnen ze met de doorvoering. Voor de leiding het laatste deel van een lang traject. Voor de werkvloer het begin. Lees verder Woonondersteuner: drukke moeder zet kinderen voor de tv?

Zelfsturende teams

Afbeelding gemaakt door maxres (?); van internet geplukt, vrij voor hergebruik
Spreeuwenzwerm boven Utrecht.
Dat is nog eens een zelfsturend team.

Bezuiniging en reorganisatie in de zorg (deel 1)

Ik zit aan tafel met dementerende bewoners en lees versjes voor van Toon Hermans. Aan de andere kant van de huiskamer zitten collega’s rond de computer. Ze lijken te zijn vergeten dat wij er ook zijn. Op luide toon praten ze over het werkrooster. Zinsflarden als: ‘dat pik ik niet’, en ‘zij krijgt altijd haar voorkeursuren’ dringen tot mij door. Ik kan mij niet meer verstaanbaar maken en klap het boek dicht. Tante Rie verzucht: ‘ik kan het woord “dienst” niet meer hóren. Zo gaat het nu al dagen.’ Lees verder Zelfsturende teams

Twee parallelle werelden

Mevrouw klopt op de muur van de keuken naast mij.

‘Hierachter,’ zegt ze, ‘zit nog een keuken.’

Als ze dit zegt sta ik achter het fornuis om het avondeten klaar te maken voor de bewoners (van het verpleeghuis voor demente bejaarden). Gekookte aardappelen, prei met room uit de diepvries en kant-en-klaar geleverde hamlapjes. Een kind kan de was doen. Dus ik zorg dat er niets aanbrandt en roer wat in de pannen. Het duurt even voor ik begrijp wat ze bedoelt.

De angst blijft – over feitelijke en emotionele herinneringen

Dat het geheugen van demente mensen wordt aangetast weten we wel.  Niet iedereen realiseert zich dat er ook nog verschil is tussen feitelijke en emotionele herinneringen. Die twee lopen niet altijd synchroon.

Neem meneer Kees die naast Wilma aan tafel zit, ieder in een grote rolstoel. Ze praten niet met elkaar maar de stemming tijdens het avondeten is goed.

Tot Wilma meneer Kees vanuit het niets een klap vol in zijn gezicht geeft. Instinctief grijpt hij zijn eetmes en houdt die trillend voor haar gezicht. Ze is er niet van onder de indruk, probeert zijn arm weg te duwen en schreeuwt nu. Hij schreeuwt ook. Dit loopt uit de hand, denk ik, terwijl ik verwoed de rolstoel van Wilma van de rem af probeer te krijgen. Waarom zit die ***rem op elke rolstoel op een andere plek!? Lees verder De angst blijft – over feitelijke en emotionele herinneringen

De zuster zonder inlevingsvermogen

IMG_4421 (1)

Dit keer werk ik ’s avonds rond etenstijd. Dat betekent op deze groep, zo vertelt de dienstdoende zuster me, dat de mensen om 17.00 uur warm eten krijgen, om 17.45 koffiedrinken en daarna naar bed gaan.

Asjemenou, denk ik, dat is vroeg. Op andere groepen krijgen mensen vaak een aperitiefje en ’s avonds zijn ze  in de huiskamer waar ze een boek lezen, tv-kijken of een spelletje doen. Dat is hier dus niet gebruikelijk. De mensen zullen wel te apathisch zijn, denk ik bij mezelf. Lees verder De zuster zonder inlevingsvermogen

We zijn allemaal zusters

zusters
Mijn zus Nicolien en ik

Over solidariteit tussen vrouwen. Als tegenhanger van het boze stukje van gisteren een mooie anekdote uit het verpleeghuis, waar ik acht uur per week werk als gastvrouw  zonder enige opleiding in de zorg.

‘Zuster, zuster,’ roept een bewoner en wenkt me met zijn hand.

Een andere bewoonster reageert: ‘Die mevrouw is helemaal geen zuster.’

Waarop weer een andere bewoonster zegt: ‘Hoezo is zij geen zuster. Wij zijn allemaal zusters !’

Ik werd er vrolijk van.

 

Over dementie, zorg en faits divers door roman- en tekstschrijver HELEEN NIELE